Helikon

Velázquez of de ontdekking van de moderne mens
lezing over de betekenis van de portretkunst van Velázquez

De Spaanse schilderkunst van de 17e eeuw - in het bijzonder Diego Velázquez - staat centraal in de expositie van het Rijksmuseum ‘Rembrandt-Velázquez’, van 11 oktober 2019 tot en met 19 januari 2020.
Vooral zijn portretten zijn adembenemend. Everdien Hoek zal u inwijden in zijn portretkunst. Velázquez is het meest geliefd vanwege de kinderportretten, die hij maakte van de leden van het Spaanse koninklijk huis. Ze eindigt met een wel heel beroemd portret, van koning Filips IV en zijn vrouw Maria van Oostenrijk en hun dochter Margarita Teresa, omringd door leden van de hofhouding.
Laurens ten Kate vertelt vervolgens meer over dit merkwaardige doek, waarin het koningspaar eigenlijk onzichtbaar blijft. Het is alleen vaag in een spiegel te zien. Wat we wél zien is de blik waarmee de dochter van Filips en Maria naar hen kijkt. Ook de schilder zelf is in het schilderij te zien, vanachter zijn ezel kijkend naar het paar dat hij aan het schilderen is. De Franse filosoof Michel Foucault gaf in 1966 een boeiende interpretatie van dit schilderij. Foucault ontdekte dat langzamerhand bij Velázquez de mens modern wordt: deze beziet zichzelf niet meer via de wakende blik van God, maar via zijn eigen blik.
Aan het slot van deze dubbellezing kijken Hoek en Ten Kate met u naar de vele moderne variaties die er van Velázquez’ doek zijn gemaakt. Zoals die van Picasso en van de Duitse schilder Jochen Mühlenbrink, die van het schilderij weinig overlaat: een lege kamer!


Diego Velázquez, Las Meninas, 1656, Museo del Prado Madrid
Plaats en datum
Cervantes, vrijdag 1 november 2019 13.00 - 16.00 uur
Prijs
duolezing € 30