Tronies toen en nu
lezing over de ‘portretten’ van Marlene Dumas

De schilderkunst van de Nederlanden kent een lange traditie van ‘tronies’, afgeleid van het oud-Hollandse ‘troenie’: gezichtstrek of grimas. Tronies waren voorstudies van de schilder die bedoeld waren om gelaatsof karaktertrekken te oefenen of een anoniem maar karakteristiek typetje uit te beelden. De ‘tronie van een nar’ van Cornelis Corneliszoon Haarlem uit 1596 is een sterk voorbeeld. Rembrandt en Pieter Bruegel hebben veel tronies geschilderd.
De in Zuid-Afrika opgegroeide kunstenares Marlene Dumas woont al decennia in Amsterdam en maakte vanaf 2000 een hele serie tronies die een gesprek aangaan met die van de oude meesters. In haar tronies komen opposities als zwart/wit, man/vrouw, rationeel/spiritueel en verhullend/onthullend doorlopend terug. Dumas geeft hiermee nieuwe inhoud aan de betekenis die de schilderkunst in onze door de beeldcultuur gedomineerde tijd nog kan hebben. Zo schildert ze foto’s na van fotomodellen en misdadigers met een onrustbarend resultaat. Everdien Hoek neemt u mee in een interessant hedendaags beeldonderzoek naar de spanning in Dumas’ werk tussen identiteit en anonimiteit, en tussen het portret en het menselijk origineel.


Portret van een nar met zotskap (1596),
Cornelis Cornelisz. van Haarlem,
Frans Halsmuseum, Haarlem
Utrecht
Podium Oost, zondag 30 september 2018, 14.00 -16.00 uur
Gouda
het Inspiratiehuis, zaterdag 20 oktober 2018, 14.00 -16.00 uur
Docent
Prijs
lezing € 20,-