Paaslezing: de inspiratie van het lijden
over Maria en Christus in beeld en muziek

Franciscus van Assisi legde de basis voor de persoonlijke gebedscultuur en de mystieke devotie rondom de menselijkheid en het lijden van Jezus. Dat is typisch voor de spiritualiteit van de late Middeleeuwen. Paul Bröker zal duidelijk maken dat in navolging van Franciscus mystieke schrijvers als Brigitta van Zweden en Thomas a Kempis de gelovigen opriepen om zich met dat lijden te identificeren. Thomas’ boekje Over de navolging van Christus werd immens populair.
Bröker gaat ook in op de vele kunstvoorwerpen die de gelovigen konden gebruiken als hulpmiddel bij het gebed. Omdat ze bedoeld waren voor de meditatie van een individuele gelovige, zijn veel van die zogenoemde devotiestukken klein van formaat. In de beslotenheid van een kloostercel, maar ook in de huizen van gewone mensen moesten deze devotiestukken tot inleving in het lijden inspireren.
In het middeleeuwse gedicht Stabat Mater wordt uitgebeeld wat het voor een moeder geweest moet zijn haar zoon zo onvoorstelbaar te zien lijden. Laurens ten Kate zal laten zien hoe ook na de Middeleeuwen het Stabat Mater en het ritueel van de kruisprocessie, de via crucis, belangrijke inspiratiebronnen zijn voor componisten. Monteverdi en Pergolesi verbreden het verdriet van Maria tot een algemeen menselijke tragedie. Ze moderniseren het Stabat Mater tot een lied over liefdesverdriet en eenzaamheid. Larens ten Kate trekt de lijn door naar onze tijd: is de liedkunst van jazz-zangeres Nina Simone niet doortrokken van dezelfde inspiratie van het lijden?


De extase van de heilige Franciscus van Assisi
El Greco (circa 1585)
Diocesaan Museum Siedlce, Polen
Utrecht
Instituto Cervantes, donderdag 18 april 2019, 14.00 -16.00 uur
Docent
Prijs
lezing met muziek € 25