Helikon

Negress-notes en andere zwart-witte kunst van Kara Walker
lezing naar aanleiding van de tentoonstelling in Museum de Pont in Tilburg

Kara Walker (*1969) heeft als zwarte kunstenares sinds haar eerste expositie de geschiedenis van haar land, de Verenigde Staten - vanaf de slavernij tot aan het presidentschap van Barack Obama - centraal gesteld. In Museum de Pont in Tilburg loopt tot en met 24 juli een tentoonstelling die is samengesteld uit dertig jaar werk uit haar privé-archief.

A Black Hole is everything a star longs to be, zo luidt de tot nadenken stemmende titel. ‘There is no reason to feel comfortable’ zegt Walker over de situatie in de VS en de wijdere wereld, als het gaat over ras, gender, seksualiteit en slavernij. ‘We doden elkaar met blikken, oordelen en fantasieën die draaien rond het idee dat wit beter zou zijn dan zwart'. Zwart zijn is bekeken worden als bestiaal, ruw en mentaal inferieur aan wit of blank. Volgens Walker leven Amerikanen in deze sfeer van ‘phantasmagorical genocide’, ze maken zich constant schuldig aan een collectief gefantaseerde volkerenmoord

In 1995 kreeg ze internationale bekendheid met haar Negress-notes (negerinnen-notities), aquarellen van de zwarte vrouw als karikatuur, die evengoed ‘levensecht’ overkomen. Een jaar later trok ze de aandacht met panoramische silhouetten die ze uit zwart papier knipte: groot, sierlijk en dreigend tegelijk. Onderwerping, mishandeling maar ook verleiding en erotiek, allemaal elementen in het leven van de plantagewerkers in de zuidelijke Amerikaanse staten rond 1850, haarfijn door Walker ‘uitgeknipt’. In 2014 was in New York the Marvelous Sugarbaby te zien: een gigantische sfinx gemaakt van duizenden tonnen witte suiker, liggend een in een oude hal van de Domino Sugar Factory. Ooit was deze hal eigendom van de schatrijke familie Havemeyer in Brooklyn, hier werd vanaf 1882 ruwe rietsuiker, product van slavernij afkomstig, geraffineerd. Walker maakt ook dit soort grootschalige installaties, naast films, en die enorme hoeveelheid tekeningen en schetsen, waarvan een deel in Tilburg te zien is.

Everdien Hoek en Heleen Rippen tonen u de diversiteit van haar rijke, bijtende en soms shockerende werk. Walker's kunstwerken worden ook gerelateerd aan de tekenkunst, acquarellen en animatiefilms van twee (van oorsprong) Zuid-Afrikaanse kunstenaars die dezelfde thematiek hebben: Marlene Dumas en William Kentridge.


Kara Walker’s Marvelous Sugar Baby in New York, 2014
Plaats en datum
vrijdag 10 juni 2022, 14.00 - 16.00 uur, Instituto Cervantes, Utrecht
Prijs
lezing € 25,-