Helikon

Mozaïeken in Ravenna
tweedelige lezing over imposant werelderfgoed

Een bezoek aan Ravenna, gelegen aan de Adriatische kust in Noordoost-Italië, doet niet meteen vermoeden dat het een stad met een ongeëvenaarde geschiedenis betreft.

De stad was hoofdrolspeelster in belangrijke episodes van de geschiedenis van Italië tussen de vijfde en de achtste eeuw. Verschillende monumenten, verspreid liggend in het centrum van de gezellige provinciestad, getuigen daarvan.
In de vijfde eeuw was Ravenna de laatste hoofdstad van het West-Romeinse Rijk. Uit die periode dateert het Mausoleum van Galla Placidia met wonderschone mozaïeken.
Aan het einde van de vijfde eeuw maakte Theodorik de Grote Ravenna tot hoofdstad van zijn Ostrogotische rijk. Theodorik was aanhanger van het zogenaamde Ariaanse geloof, vandaar dat bijvoorbeeld het door hem gebouwde baptisterium ‘dat van de Arianen’ wordt genoemd. We vergelijken de ‘Doop van Christus’ in dit baptisterium met een mozaïek uit het zogenaamde orthodoxe, want regulier-katholieke, baptisterium.
Na de verovering door keizer Justinianus in de zesde eeuw werd de stad tot halverwege de achtste eeuw de Byzantijnse zetel in Italië. Hét Byzantijnse monument in Ravenna is de San Vitale, indrukwekkend vanwege de enorme hoeveelheid mozaïeken, waaronder afbeeldingen van de keizer en zijn ‘circusvrouw’ Theodora. De mozaïeken van Ravenna staan aan het begin van de ontwikkeling van de christelijke beeldtaal. Ontroerend eenvoudig bijvoorbeeld zijn de uitbeeldingen van scènes uit het leven van Jezus in de Sant’ Apollinare Nuovo, de paleiskerk van Theodorik.

lezing 1 op 13 oktober: Inleiding; Mausoleum van Galla Placidia; Sant’Apollinare Nuovo
lezing 2 op 20 oktober: Baptisterium van de Arianen; Baptisterium van de orthodoxen; Mausoleum van Theodorik; San Vitale; Sant’Apollinare in Classe


Mozaïek van Theodora, basiliek San Vitale, 6e eeuw, Ravenna
Plaats en datum
donderdag 13 en 20 oktober 2022, 14.00 - 16.00 uur, Huize Gaudeamus, Gerard Doulaan 21, Bilthoven
Prijs
2 lezingen € 50,-