Monsters in de middeleeuwen
lezing over draken, hybriden en fabelfiguren

Het waren angstaanjagende tijden. In de ogen van de middeleeuwer konden draken en vuurvogels bestaan, ook al had hij ze zelf nog nooit gezien. Er bestonden veel gevaarlijke dieren en die konden alleen maar afkomstig zijn van de duivel. De vele heiligen die strijd leveren met deze monsters op afbeeldingen bevestigen dit. Sint Joris is zo'n heilige, altijd in gevecht met een draak. De draak staat in dit geval symbool voor het heidendom. Toch is de rol van deze duivelse creaturen diffuus. Want deze fabeldieren - denk bijvoorbeeld aan een griffioen – werden ook gebruikt in de heraldiek: ze sierden de wapenschilden van ridders. Dan zijn er nog hybride figuren, half mens en half dier - bijvoorbeeld de centaur. Die werden vaak toegepast, soms half verstopt, in de randversiering van middeleeuwse boeken.
Tijdens deze lezing staan afbeeldingen van monsters in de middeleeuwse beeldende kunst centraal. Thea Willemsen analyseert met welk doel deze fabeldieren werden ingezet en wat hun symbolische betekenis was. Verder komt de vraag aan de orde of deze fantasievolle voorbeelden werden gebruikt ter lering dan wel ter vermaak.


Monsters in het getijden- en gebedenboek van
Lieven van Lathem, Vlaanderen (circa 1475) Museum Catharijneconvent, Utrecht
Utrecht
Instituto Cervantes, vrijdag 18 januari 2019, 14.00 -16.00 uur
Docent
Prijs
lezing € 20,-