Helikon

Maria Magdalena – heilige tussen oost en west
Lezing naar aanleiding van de tentoonstelling in Museum Catharijne Convent

Op 25 juni opende Museum Catharijneconvent een tentoonstelling over Maria Magdalena. Bijna iedereen herkent deze bijzondere heilige bij de kruisiging van Christus, de graflegging, als boetvaardige zondares en zelfs als wulpse dame van lichte zeden. Maar hoe is haar beeld op grond van de schaarse berichtgeving in de canonieke boeken zo uiteenlopend geëvolueerd? En waar ligt de oorsprong van haar iconografie? Die vraag is op zeer uiteenlopende manieren te beantwoorden.

In deze lezing komt de oudste iconografie van de eerste getuige van de opstanding van Christus aan bod. Zij is daarmee de apostel voor de apostelen, die uit haar mond vernemen over het grote wonder. Dat is ook de wijze waarop de Oostchristelijke kerk haar vereert. In het Westen is zij verweven met andere vrouwen in de evangeliën, die een minder vooraanstaande rol bekleedden in de wording van het Christendom. Dat paste ook beter in de nogal onvriendelijke houding van de kerk ten opzichte van vrouwen. Maar haar inkeer, zoals in de legenden beschreven, strekte dan weer wel tot voorbeeld van boetelingen. En zo werd zij een rolmodel voor de volgelingen van de bedelorden. Die op hun beurt weer via de kruisridders een stempel drukten op de Byzantijnse iconografie.

Hoe de complexe Maria Magdalena van Oost naar West en van West naar Oost migreerde wordt in de lezing uit de doeken gedaan.


Carvaggio
Maria Magdalena in extase, 1606,
(privé collectie)
Plaats en datum
vrijdag 29 oktober 2021, 14.00 - 16.00 uur, Instituto Cervantes, Domplein Utrecht
Prijs
lezing € 25,-