Helikon

De waarheid over Eva: hoe de ongelijkheid tussen vrouwen en mannen ontstond
lezing over een pas verschenen boek

Na het verrassende 'Het oerboek van de mens' (behandeld door Piet Leupen voor Helikon op 15 maart 2019) hebben de auteurs, Carel van Schaik en Kai Michel zich aan een nieuw thema gewaagd. De ondertitel laat niets te raden over. Zij behandelen op dezelfde wijze als in hun bestseller de ontwikkeling van de positie van de vrouw in de patriarchale matrix. Zij stellen vast dat de ondergeschiktheid van de vrouw géén biologisch gegeven is, maar een product van cultuur. Daarom moest er een mythe gefabriceerd worden waarin God de vrouw als straf voor Eva’s daad dienstbaar had gemaakt aan de man.
De schrijvers analyseren de ontwikkeling van het ontstaan van de mannelijke dominantie. Die reconstructie kan een verrijking betekenen voor het huidige debat, zo stellen zij. Want ze helpt patriarchaal besmette terreinen te herkennen en concepten te ontwikkelen voor een rechtvaardiger samenleving.

Voorbeelden?
Zo ontwikkelde de Kerk zich tot het machtigste en meest bestendige mannenbolwerk uit de wereldgeschiedenis. Zij verschafte heersers van het christelijke Westen de allerhoogste legitimatie. Zij ondersteunde de idee dat vrouwen in onze wereld als het tweede, soms minderwaardige, geslacht werden gezien, en seksualiteit in het verdomhoekje belandde.
Of neem het monogame huwelijk, het geïnstitutionaliseerde ideaal van levenslange trouw, dat is ook een patriarchale uitvinding die het effectieve doorgeven van het bezit in mannelijke lijn moet waarborgen. De snelle stijging van het aantal echtscheidingen als gevolg van de voortgaande emancipatie van de vrouw en hun groeiende economische zelfstandigheid hebben niets van doen met een vaak beklaagde morele achteruitgang, maar met een terugkeer naar antropologische normaliteit.

Het levenslange huwelijk is geen regel, geen norm, waaraan iedereen moet voldoen, het kan hooguit een ideaal zijn dat ieder naar believen kan nastreven.
Deze verfrissende uitspraken en nog veel meer, zijn in 'De waarheid over Eva' te vinden. Een must voor iedereen die zich vragen durft te stellen bij de wereld en maatschappij waarin hij of zij leeft. Piet Leupen zal de prikkelende analyses en ideeën van dit boek uitvoerig belichten.


Adam en Eva (1526), door Lucas Cranach de Oude
Courtauld Institute of Art, Londen
Plaats en datum
vrijdag 26 november 2021, 14.00 - 16.00 uur, Instituto Cervantes, Domplein Utrecht
Prijs
lezing € 25,-